Çdo musliman dhe muslimane është plotësisht i bindur se Krijuesi i kësaj natyre është zbritësi i Kur’anit, pra Allahu, subhanehu ve teala. Njohja e këtij fakti na bind se kjo fe është plotësisht në pajtim me natyrën e pastër njerëzore, fitren, sepse është absurd që Krijuesi i kësaj natyre të shpall fe e cila i kundërvihet dhe përplaset me natyrën në të cilën Ai i ka krijuar njerëzit. I Gjithëdijshmi dhe i Urti, gjithsesi ka shpallur fe, e cila i përshtatet dhe pajtohet me natyrën njerëzore.

Buhariu dhe Muslimi në librat e tyre transmetojnë këtë hadith:

Ebu Hurejre, radijallahu anhu, rrëfen:
“Natën e Israsë të Dërguarit të Allahut, sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem, i janë ofruar dy enë, në njërën pati qumësht derisa në tjetrën venë, dhe i thanë; pi prej cilës dëshiron! I Dërguari i Allahut, sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem, mori qumështin dhe e piu. Pasi që piu qumështin iu tha: “Zgjodhe natyrën (fitrën) dhe po ta kishe zgjedhur verën do të devijonte Umeti yt”. (Shënon Buhariu nr.3394 dhe Muslimi nr.168).
Në një transmetim tjetër qëndron: “Qoftë i falënderuar Allahu, i Cili të udhëzoi drejt natyrës së pastër dhe po ta kishe zgjedhur verën Umeti yt do të devijonte”. (Shënon Buhariu nr.4709).
Në një transmetim tjetër qëndron:“Drejt veprove, Allahu i drejtoftë njerëzit me ty, Umeti yt do të mbetet në natyrshmëri”. (Shënon Muslimi nr.164).

Ky hadith është thelbi i temës tonë dhe nga ky hadith ne përfitojmë tre dobi:

- Njeriu si krijesë anon kah shumë gjëra përreth tij dhe kjo është natyra me të cilën ka lindur. Kjo natyrë është pjesë e esencës së tij dhe është veçori e njerëzisë në përgjithësi. Orvatja për të mohuar natyrën njerëzore shkakton defekt dhe e nxjerr njeriun nga suazat e njerëzisë. Ky pohim gjendet edhe në fjalët e shumë imamëve siç janë: Ibën Kajjimi, Ibën Haxheri, Ibën Dekik el-‘Id, es-Sujutiu dhe shumë tjerë prej dijetarëve të hadithit dhe komentuesve të Kur’anit.

Ibën Kajjimi thotë: Ka dy lloje të “fitrës”:

Lloji i parë që ka të bëjë me zemrën dhe lidhshmërinë e saj me Allahun. Kjo natyrë kërkon njohjen e Zotit të saj dhe shfaq dashuri ndaj tij duke i dhënë përparësi Atij para çdo gjëje.

Lloji i dytë quhet natyra praktike ku bën pjesë ky hadith.

Me llojin e parë arrihet pastrimi i zemrës e me llojin e dytë arrihet pastrimi i trupit. (këto fjalë të Ibën Kajjimit janë komentim i hadithit: “Pesë gjëra janë prej natyrës së pastër (fitrës): synetimi, rruajtja e qimeve të pjesës së turpshme, shkulja e qimeve të nënsqetullës, shkurtimi i thonjve dhe shkurtimi i mustaqeve.”(fitrës) sh.p.).

- Gjithë shpalljet hyjnore janë në pajtim me natyrën të pastër, mbështesin atë dhe nisen prej saj. Për këtë shkak Feja Islame është fe e natyrës. Allahu, subhanehu ve teala, thotë: “Përqendro vetveten tënde sinqerisht në fenë, i larguar prej çdo të kote, (e ajo fe), feja e Allahut në të cilën i krijoi njerëzit, s’ka ndryshim (mos ndryshoni) të asaj natyrshmërie të krijuar nga Allahu” (Rrumë,30).

Kjo shihet nga hadithi i të Dërguarit, sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem, në të cilin ai zgjodhi qumështin, vepër kjo, e cila është në pajtueshmëri me natyrën njerëzore, e cila çdo herë zgjedh gjërat e dobishme. Në këtë rast qumështi është më i dobishëm. Ai është ushqim i shëndetshëm dhe i këndshëm dhe për të i Dërguari i Allahut, sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem, ka thënë: “Asnjë gjë nuk zëvendëson ushqimin dhe pijet, si qumështi”. (Shënon Ahmedi në Musned nr.1978, Tirmidhiu nr.3455, Ebu Davudi nr.3723 dhe Ibën Maxhe nr.3426. Tirmidhiu e ka vlerësuar si hasen (i mirë) dhe me të pajtohet edhe Ibën Haxheri.).

- Krahas gjërave të lejuara ka edhe gjëra të ndaluara që janë në kundërshtim me natyrën e pastër. Shembulli i tyre në hadithin e përmendur është vera. Ajo simbolizon kënaqjen e shëmtuar dhe ndjekjen e rrugës, e cila ndeshet me natyrën e njeriut. Ajo simbolizon fëlliqësirat, mendjelehtësinë dhe çdo gjë të prishur. Shkatërron mendjen, pasurinë, besimin dhe trupin. Prej natyrës njerëzore është:

Dashuria ndaj jetës dhe qëndrimit në këtë botë

Kjo dukuri shihet qartë edhe në moshën fëmijërore, dhe fëmija si fëmijë frikësohet prej vdekjes. Kur atij i kanoset rreziku i hedhjes prej lart, apo goditjes nga ndonjë makinë, qan dhe dridhet prej frikës. Kjo gjë është krijuar në njeriun prej lindjes së tij.

Statistikat e shumta që flasin për rritjen e përqindjes së vetëvrasjeve janë argument për devijime në edukatë, gjë që rezulton me veprime të shëmtuara në shoqëri të ndryshme.

Nevoja për adhurim

Njeriu në natyrën është i dobët dhe ka nevojë për mbështetje prej të adhuruarit të tij. Njeriu për ta plotësuar këtë nevojë adhuron gjëra të lejuara dhe të ndaluara.

Dashuria ndaj atdheut dhe vendbanimit

Gjinitë anojnë njëra kah tjetra dhe kjo është pjesë e natyrës së tyre.

Dashuria ndaj fëmijës dhe pasurisë

Prej natyrës njerëzore është mbulimi i pjesëve të turpshme. Edhe fëmija në moshën e vogël turpërohet kur zbulohen pjesët e turpshme të trupit të tij.

Instinkti për pronësi

Njeriu prej moshës fëmijërore lidhët me gjërat që i konsideron të veçanta për të, dhe privimin e tij prej tyre e konsideron si padrejtësi. Si pronë e tij i konsideron lojërat, këpucët dhe rrobat e tij dhe ndodh që në disa raste përvetëson edhe gjëra që janë pronë e tjetërkujt.

Prej natyrës njerëzore është edhe jeta në shoqëri me llojin e tij

Ibën Halduni duke iu referuar Aristotelit thotë: “Njeriu është qytetar në natyrën e tij”. (d.m.th. është i prirë për jetë në shoqëri).

Nga gjërat që përmendëm kuptuam se njeriu posedon disa tipare që i përkasin natyrës dhe numri i tyre është shumë i madh. Është e vërtetë se këto tipare ndryshojnë dhe zhvillohen nën ndikimin e edukatës, aftësive mendore dhe kushtet shoqërore, por fakt i pamohueshëm është ekzistimi i tyre në esencën njerëzore. Nëse këto tipare zhvillohen nën një mbikëqyrje të shëndoshë, pa pengesa, ata do të dalin në shesh mu si rritet druri prej farës së vogël. Për këtë shkak i Dërguari i Allahut, sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem, në hadithin e transmetuar prej Ebu Hurejres, radijallahu anhu, thotë: “Çdo foshnjë lind në natyrën e pastër (në Fenë Islame).” (Shënon Buhariu nr.1385 dhe Muslimi nr.2658).

Marrë nga:
Revista periodike fetare kulturore shkencore “Drita e besimit” nr.7, shkurt 2007

Organ i Unionit të Studentëve Shqiptar në Medinë